Hipotrioidi

HİPOTİROİDİ ( TİROİD BEZİNİN AZ ÇALIŞMASI)- HASHİMOTO(HAŞİMOTO) HASTALIĞI

. Tiroid hastalıkları içinde en sık hipotiroidi görülür.
. Tiroid bezi yeteri kadar tiroid hormonu yapamamaktadır
. Değişik nedenlerle hipotiroidi oluşabilir ama en sık neden Hashimoto tiroiditidir
. Hashimoto hastalığı oldukça yaygındır. ABD de sıklığı %4- 10 arasında değişmektedir. 60 yaşın üzerinde %20’lere kadar uzanmaktadır
. Kadınlar arasında daha sıktır
. Otoimmün kökenlidir( Vücut kendi tiroid hücrelerini yabancı doku zannedip antikorları ile saldırır ve hastalık oluşturur)
. Bu saldırı, pankreasa karşı oluşursa diyabet, sinir hücrelerine karşı oluşursa multipl skleroz, mide hücrelerine karşı oluşursa pernisiyoz anemi(B12 vitamin eksikliği) görülebilir
. Ailesel bir özellik gösterir
. Ülkemizde de sık görülen bir hastalık haline gelmiştir. Büyük bir olasılıkla yemeklik tuzların iyotlanması bu artıştan sorumlu tutulmaktadır
. Hashimoto tiroiditinde antiperoksidaz (anti tpo, antimikrozomal, anti-M) ve anti tiroglobulin (anti TG) antikorları gelişir

Şikayetler nelerdir?

. Genellikle sinsi seyreder
. Halsizlik, yorgunluk, uyku artışı
. Kabızlık
. Eklem ağrıları
. Adale krampları
. Deride kuruluk, çatlaklar, büklüm yerlerinde deride kalınlaşma, ciltte sararma (karoten birikimi)
. Göz kapaklarında ve yüzde şişme
. Saçlarda dökülme, kuruma, çabuk kırılma
. Kaşların dış kısmında dökülme
. Kilo artışı, kilo verememe
. Ses kalınlaşması ve boğuklaşması
. Üşüme, soğuktan kaçma
. İştime azalması, denge bozuklukları,
. Bilekte sinir sıkışmasına bağlı karpal tünel sendromu
. Bazen depresyon, hayal görmeler, ajitasyon, sinirlilik, paranoya , zeka durgunluğu
. Adet düzensizliği, sık adet görme, memelerden süt gelmesi
. İlerlemiş vakalarda kalp zarında (perikardit), akciğerde (plörezi), ve karında su toplaması (asit) görülür

Laboratuvar tetkiklerinde ne görülür?

. Hastalık dönemler halinde seyreder.
. Hastaların büyük bir kısmında tiroid hormonları normal seyreder (FT3, FT4, TSH)
. %10 hastada hipotiroidi bulunur (FT3, FT4 düşük, TSH yüksek)
. Hashimoto’lu hastaların büyük bir kısmı yaşamları boyunca tiroide karşı gelişmiş antikorları (anti TPO, anti TG) taşırlar. Antikor varlığı bu hastada -şimdi yoksa bile ileride- hipotiroidi gelişeceğinin göstergesidir.
. Hipotiroidiye has olmayan bazı labarotuvar bozuklukları da görülebilir. ( Kolesterol yüksekliği, CK=CPK yüksekliği, hafif bir anemi, prolaktin yüksekliği, bazen pernisiyoz anemi)

Tedavi
. Tiroid hormonu verilmelidir ( Levotiron, L-Thyroxin, Euthyrox, Tefor): Tedavi ömür boyu yapılmalıdır
. TSH’nın düzelmesi 6-8 haftayı bulabilir. TSH nın yarı ömrü 1 haftadır.
. Göz, yüz ve ayaktaki şişlikler daha kısa sürede düzelirken, cilt ve saç bulgularının geçmesi 6-8 ayı bulabilir.
. Koroner kalp hastalarında ilaç başlarken çok düşük doz başlanmalıdır.
. İlaçlar sabah aç karnına kullanılmalıdır. Başka ilaç kullanılıyorsa aynı anda alınmamalıdır. Özellikle demir ilaçları, kolestiramin, sukralfat gibi.
. Özellikle Almanya’da tiroid hormonu ile beraber iyot içeren ilaçlar vardır. Bunların hipotiroidi tedavisinde yeri yoktur.
. Hashimoto tiroiditi bulunanların iyottan uzak durmaları önerilir
. Deniz yosunları iyot içediğinden ve bundan hazırlanan bitkisel ilaçlar da iyot içerdiğinden bunları kullanmamak gerekir
. Diğer deniz ürünleri yenebilir, kısıtlamaya gerek yoktur.

Dikkat edilmesi gerekenler:
. Hashimoto tiroiditli hastalar diğer otoimmün hastalıkların varlığı açısından değerlendirilmelidir.

Bunlar:
. Diabetes mellitus, Addison, Gonad yetersizlikleri

Yrd.Doç.Dr Yavuz FURUNCUOĞLU